งบ 19 ล้านกับถนนที่ยังดีอยู่? เจาะลึกความย้อนแย้งบนถนนประชาสโมสร: พัฒนาเมืองหรือสร้างภาระให้คนขอนแก่น?
ลองหลับตาแล้วฟังเสียงนี้ดูครับ... ไม่ใช่เสียงนกร้องในยามเช้า แต่เป็นเสียงเครื่องจักรขุดเจาะที่กำลังกระแทกลงบนผิวถนนลาดยางที่ยังเรียบกริบ เสียงนี้แหละครับคือ "เสียงของเงินภาษี 19 ล้านบาท" ที่กำลังถูกขุดทิ้งบนถนนประชาสโมสร จังหวัดขอนแก่น ท่ามกลางสายตาแห่งความสงสัยของชาวเมืองที่ขับรถผ่านไปมาทุกวันว่า "ถนนมันยังดีอยู่แท้ๆ จะรื้อทำไม?"
สิ่งที่น่าเจ็บปวดที่สุดไม่ใช่แค่เสียงหนวกหู หรือฝุ่นควันที่คละคลุ้ง แต่คือจังหวะเวลาที่แสนประจวบเหมาะ เพราะโครงการนี้เริ่มลงมือขุดเจาะในช่วงเดือนพฤษภาคม 2569 ซึ่งเป็นช่วง "เปิดเทอม" พอดิบพอดี การวางแผนที่ปราศจากความเห็นใจต่อผู้ปกครองและนักเรียนในละแวกนั้น ทำให้ถนนสายหลักกลายเป็นอัมพาตตั้งแต่ก้าวแรกที่เริ่มโครงการ
ถนนที่ยังเป็น "นางงาม" แต่กลับถูกพิพากษาให้ "พัง"
หากใครได้ลองสไลด์หน้าจอไปดูภาพสภาพถนนเดิมก่อนการขุดรื้อ (ช่วงซอยประชาสโมสร 21 ถึงถนนบะขาม) จะพบความจริงที่ชวนให้ขมวดคิ้ว เพราะมันคือถนนลาดยางที่อยู่ในสภาพดีเยี่ยม แทบไม่มีหลุมบ่อให้ต้องสะดุด แต่จู่ๆ เทศบาลกลับตัดสินใจ "ขุดรื้อ" เพื่อเปลี่ยนให้เป็นถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก ทั้งที่ในทางวิศวกรรมและการบริหารงบประมาณ การปูผิวลาดยางทับ (Overlay) จะใช้เงินน้อยกว่าและใช้เวลาสั้นกว่ามหาศาล
"ถนนบริเวณดังกล่าว ผมขับรถผ่านเกือบทุกวัน แทบไม่มีสะดุดหลุมบ่อตรงไหนเลย จะมีสะดุดบ้างเล็กน้อยก็ตรงทางแยก... ซ่อมเอาก็ได้ งบซ่อมก็ไม่น่าเกินหลักหมื่น นี่เล่นทำใหม่หมด เงินเยอะหรือยังไง?" — เสียงสะท้อนจากพลเมืองขอนแก่นที่มองเห็นความฟุ่มเฟือย
เจาะไส้ในงบ 18.7 ล้าน กับการประมูลที่มีคู่แข่งแค่ "สอง"
เมื่อเราลองสวมวิญญาณนักสืบไปเปิดดูข้อมูลจากระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ (e-bidding) จะพบตัวเลขที่น่าสนใจ โครงการนี้มีราคากลางอยู่ที่ 19,225,614.34 บาท แต่ผู้ที่คว้างานไปคือ บริษัท พรศิริขอนแก่นก่อสร้าง จำกัด ด้วยวงเงินสัญญา 18,749,000 บาท
แต่ประเด็นที่ชวนให้ตั้งคำถามคือ "ความเข้มข้นของการแข่งขัน" เพราะในการประมูลครั้งนี้มีผู้ยื่นข้อเสนอเพียงแค่ 2 รายเท่านั้น โดย บริษัท พรศิริขอนแก่นก่อสร้าง จำกัด เอาชนะ บริษัท อู้ อินเตอร์ กรุ๊ป จำกัด ไปด้วยราคาที่ต่ำกว่าราคากลางเพียงประมาณ 2.4% เท่านั้น นี่คือการแข่งขันที่โปร่งใสและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อภาษีประชาชนแล้วจริงๆ หรือ? และที่สำคัญคือชาวเมืองต้องติดแหง็กอยู่บนถนนเส้นนี้ไปอีกอย่างน้อย 180 วัน หรือจนถึงวันที่ 14 ตุลาคม 2569
Priority Paradox: ความย้อนแย้งของลำดับความสำคัญ
ในขณะที่เทศบาลนครขอนแก่นทุ่มงบเกือบ 20 ล้านให้กับถนนที่ยังสวยงาม แต่ "รอยแผลเป็น" ของเมืองที่ถูกลืมกลับไม่ได้รับการเหลียวแล ชาวบ้านในซอยประชาสโมสร 52 ต้องทนกับถนนที่พังย่อยยับมานานกว่า 2 ปี หรือแม้แต่ถนนในซอยแถว ร.8 ที่สภาพยังห่างไกลคำว่า "ทางสัญจร"
นี่คือวิกฤตศรัทธาต่อการจัดลำดับความสำคัญ (Priority) ของผู้บริหารเมือง ในเมื่อคนในซอยลึกยังต้องหนีหลุมบ่อเหมือนขับรถในดวงจันทร์ แต่ถนนสายหลักที่เรียบเนียนอยู่แล้วกลับถูกเลือกมาทำใหม่ก่อนเพียงเพราะมัน "เห็นง่าย" และ "ใช้งบได้ก้อนใหญ่" กว่าใช่หรือไม่?
คอนกรีต... ทางเลือกที่คุ้มค่าหรือตราบาปในอนาคต?
ทำไมต้องคอนกรีต? ทั้งที่ถนนสายหลักอย่างถนนศรีจันทร์ หรือถนนกสิกรทุ่งสร้าง ยังเลือกใช้ลาดยางคุณภาพดีที่ขับขี่นุ่มนวลและซ่อมแซมง่าย ประชาชนรู้ดีว่าการก่อสร้างคอนกรีตนั้น "กินเวลา" นานกว่ามาก เพราะต้องรอเวลาบ่มตัว (Curing Time) นานนับสัปดาห์ ส่งผลให้ร้านค้า ปั๊มน้ำมัน ปตท. และโรงเรียนในแถบนั้นต้องสูญเสียรายได้และโอกาสทางเศรษฐกิจนานถึงครึ่งปี และที่สำคัญคือประสบการณ์ในอดีตสอนเราว่า ถนนคอนกรีตในขอนแก่นหลายสายมักจบลงด้วยพื้นผิวที่เป็นคลื่นและไม่เรียบเนียน
"นี่คือการพัฒนาเมือง หรือการสร้างภาระให้ประชาชน"
ภาษีประชาชน กับบทพิสูจน์ความโปร่งใส
โครงการนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่เรื่องของหิน ปูน ทราย แต่มันคือบททดสอบความรับผิดชอบของคณะผู้บริหาร นำโดย นายประสิทธิ์ ทองแท่งไทย (นายกเทศมนตรีนครขอนแก่น) และ นายทศพล วงอาษา (ผู้อำนวยการกองช่าง) ในฐานะเจ้าของโครงการ
เงินภาษี 18.7 ล้านบาทที่จ่ายไป จะกลายเป็น "ถนนคุณภาพ" ที่คุ้มค่ากับความเดือดร้อนนาน 180 วัน หรือจะเป็นเพียง "ตราบาปคอนกรีต" ที่ชาวเมืองต้องทนใช้ไปอีกหลายสิบปี? เมื่อโครงการนี้เสร็จสิ้นในเดือนตุลาคม 2569 คำตอบจะปรากฏชัดเจนบนพื้นผิวถนนเส้นนั้น
สุดท้ายนี้ ในฐานะพลเมืองและเจ้าของภาษี เราไม่ได้ขอให้หยุดพัฒนาเมือง แต่เราขอให้ "พัฒนาอย่างฉลาด" และ "จัดลำดับความสำคัญให้เป็น" ท่านคิดว่าโครงการนี้คุ้มค่าแล้วจริงๆ หรือ... หรือเป็นเพียงการใช้เงินให้จบๆ ไป โดยทิ้งภาระไว้บนบ่าของชาวขอนแก่น?
