เกษตรขอนแก่น ผนึก มข. นำร่อง 'โดรน AI หยอดปุ๋ย-พ่นยา' หนุนชาวนาน้ำพอง ลดต้นทุน 30%

ขอนแก่น – สำนักงานเกษตรจังหวัดขอนแก่น ร่วมกับศูนย์วิจัยนวัตกรรมการเกษตร คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น (มข.) เดินหน้าขับเคลื่อนนโยบายเกษตรแม่นยำสูง (Precision Farming) เปิดแปลงสาธิตนวัตกรรม "เกษตรอัจฉริยะ ขอนแก่น" นำร่องประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอากาศยานไร้คนขับหรือโดรนการเกษตรควบคุมด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในพื้นที่แปลงนาลุ่มน้ำพอง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น มุ่งหวังช่วยลดต้นทุนการผลิต เพิ่มผลผลิตต่อไร่ และแก้ปัญหาภาวะขาดแคลนแรงงานภาคเกษตรอย่างยั่งยืน

ยกระดับแปลงนาสู่สมาร์ตฟาร์ม นำร่องข้าวเหนียว-หอมมะลิ ลุ่มน้ำพอง

โครงการแปลงเรียนรู้ระบบเกษตรแม่นยำสูงในครั้งนี้ ได้คัดเลือกพื้นที่เกษตรกรรมลุ่มน้ำพอง ซึ่งเป็นแหล่งเพาะปลูกข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 และข้าวหอมมะลิ 105 ที่สำคัญของจังหวัดขอนแก่น โดยเปิดโอกาสให้กลุ่มเกษตรกรในพื้นที่ได้สัมผัสและเรียนรู้การทำเกษตรยุคใหม่ที่เปลี่ยนจากการพึ่งพาแรงงานคนและการประเมินด้วยสายตา ไปสู่การจัดการแปลงนาด้วยข้อมูลดิจิทัล (Data-Driven Agriculture) อย่างครบวงจร

เทคโนโลยีโดรน AI: สแกนสุขภาพใบไม้ ปล่อยปุ๋ยตรงจุด

หัวใจสำคัญของนวัตกรรมนี้คือ การติดตั้งกล้องมัลติสเปกตรัม (Multispectral Camera) บนโดรนการเกษตร เพื่อบินสำรวจแปลงนาและบันทึกภาพถ่ายสะท้อนคลื่นแสงของต้นข้าว จากนั้นส่งข้อมูลเข้าสู่ระบบประมวลผล AI ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น เพื่อสร้างแผนที่ความสมบูรณ์ของพืช (NDVI Map)

• ตรวจจับรอยโรคและภาวะขาดสารอาหาร: ระบบ AI สามารถชี้จุดพิกัดของต้นข้าวที่มีภาวะขาดไนโตรเจน หรือเริ่มมีรอยโรคพืชและแมลงศัตรูพืชเข้าทำลายได้อย่างแม่นยำระดับตารางเมตร
• ฉีดพ่นและจ่ายปุ๋ยเฉพาะจุด (Targeted Spraying): โดรนจะบินไปปล่อยสารชีวภัณฑ์และปุ๋ยอินทรีย์เฉพาะจุดที่มีปัญหาจริง ๆ แทนการหว่านทั่วทั้งแปลง ส่งผลให้เกษตรกรสามารถลดปริมาณการใช้ปุ๋ยเคมีและยาฆ่าแมลงลงได้ถึง 30–40% ลดสารเคมีตกค้างในสิ่งแวดล้อม และประหยัดเวลาการทำงานจากเดิมที่ต้องใช้คนเดินฉีดพ่นเป็นวัน เหลือเพียงไม่กี่สิบนาที

หนุน Young Smart Farmer ปั้น “ศูนย์บริการโดรนชุมชน”

เพื่อไม่ให้เทคโนโลยีจำกัดอยู่แค่ในห้องวิจัย โครงการฯ ได้วางแผนส่งเสริมกลุ่มเกษตรกรรุ่นใหม่ (Young Smart Farmer) ในพื้นที่ ให้ผ่านการอบรมหลักสูตรนักบินโดรนการเกษตรและการบำรุงรักษา ผ่านแพลตฟอร์ม KKU Drone Hub พร้อมเตรียมขยายผลจัดตั้งเป็น "ศูนย์บริการโดรนชุมชน" ในอำเภอน้ำพอง

โมเดลดังกล่าวจะช่วยให้เกษตรกรรายย่อยที่ไม่สามารถลงทุนซื้อเครื่องจักรราคาแพงได้เอง สามารถรวมกลุ่มเช่าใช้บริการเครื่องจักรกลเกษตรอัจฉริยะในราคามิตรภาพและเข้าถึงได้จริง ซึ่งนอกจากจะเป็นการแก้ปัญหาขาดแคลนแรงงานสูงวัยในภาคชนบทแล้ว ยังสร้างอาชีพและรายได้ใหม่ให้แก่ลูกหลานเกษตรกรในการเป็นผู้ให้บริการเทคโนโลยีในท้องถิ่นอีกด้วย

ถือเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของ ข่าวเศรษฐกิจขอนแก่น ที่ตอกย้ำภาพลักษณ์การเป็นเมืองอัจฉริยะ (Khon Kaen Smart City) ที่ภาคการศึกษาและภาครัฐจับมือร่วมกันนำเทคโนโลยีมาขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของพี่น้องเกษตรกรไทย

แหล่งที่มา / อ้างอิง (References)

1. สำนักงานเกษตรจังหวัดขอนแก่น กรมส่งเสริมการเกษตร – ข้อมูลโครงการส่งเสริมและพัฒนาการใช้เทคโนโลยีเกษตรแม่นยำสูงในระดับอำเภอ (khonkaen.doae.go.th)
2. คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น – โครงการศูนย์กลางการเรียนรู้โดรนเพื่อการเกษตร (KKU Drone Hub) และงานวิจัยระบบเกษตรอัจฉริยะ (ag.kku.ac.th)
3. ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร (Smart Agriculture) ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ – ฐานข้อมูลกลุ่มเกษตรกรรุ่นใหม่ (Young Smart Farmer: YSF) จังหวัดขอนแก่น
4. โครงการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากและนวัตกรรมชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น (KKU Social Dev) – รายงานการพัฒนาโมเดลศูนย์บริการเครื่องจักรกลการเกษตรชุมชนในพื้นที่ลุ่มน้ำพอง